Bu çalışmamızın amacı, insanoğlunun deniz uğraşlarını gerçekleştirmesi ve geliştirmesinde temel rol oynayan gemilerin konusunu oluşturduğu gemi satış sözleşmesinin kurulması ve tarafların bu sözleşme kapsamındaki borçlarının incelenmesidir.

Dünya ve Türkiye ticaretinin büyük çoğunluğu gemiler aracılığı ile gerçekleşmektedir. Bu kapsamda gemiler, eşya taşımacılığı, yolcu taşımacılığı, petrol ve yeraltı zenginliklerinin aranması, balıkçılık, turizm ve daha birçok sektörde önemli bir yere sahiptir. Gemilerin, dünya ve Türkiye ticaretinde bu derece büyük bir öneme sahip olmaları, gemiş satış işlemlerini de önemli kılmaktadır.

-İÇİNDEKİLER i

-KISALTMALAR vii

-GİRİŞ 1

BİRİNCİ BÖLÜM – GEMİ

I. Genel Olarak 3

II. Geminin Tanımı  6

A. Suda Hareket Yeteneğine Sahip Olması 6

B. Yüzme Özelliğinin Bulunması 8

C. Suda Hareketi Gerektiren Bir Amaca Tahsis Edilmesi  8

D. Pek Küçük Olmaması 10

E. Araç Olması 10

III. Geminin Hukuki Niteliği  11

IV. Geminin Unsurları  13

A. Geminin Asli Unsurları 13

B. Geminin Bütünleyici Parçaları (Mütemmim Cüz) 14

C. Geminin Eklentileri (Teferruatı)  15

D. Geminin Tüketim Unsurları 16

V. Geminin Kimliği (Hüviyeti) 17

A. Geminin Adı  17

B. Geminin Bağlama Limanı  18

C. Geminin Tabiiyeti – Bayrak  19

1. Türk Bayrağını Çekme Hakkı ve Yükümlülüğü 20

2. Yabancı Gemilerin Türk Bayrağı Çekmesi  21

3. Türk Gemilerinin Yabancı Bayrak Çekmesi 21

4. Türk Bayrağı Çekme Hakkının Kullanılması  22

D. Tanıma İşareti 22

E. Geminin Tonajı  22

F. Geminin Sınıfı (Kotası) 23

VI. Gemi Türleri 23

A. Sicile Kayıtlı Gemiler  24

1. Tescili Zorunlu Gemiler 24

2. Tescili Caiz Gemiler 25

B. Sicile Kayıtlı Olmayan Gemiler  25

1. Savaş Gemileri ve Silahlı Kuvvetlere Bağlı Diğer Gemiler 25

2. Sürekli Bir Kamu Hizmetine Özgülenmiş Gemiler ve Kamu Tüzel Kişilerine Ait Gemiler  27

İKİNCİ BÖLÜM – GEMİ SİCİLLERİ

I. Genel Olarak 29

II. Türk Gemi Sicili Organizasyonu 30

A. Milli / Türk Gemi Sicili 30

B. Gemilerin Sicile Tescili 31

1. Sicile Tescil Edilebilecek Olan (Tescili Caiz) Gemiler 31

2. Tescil Yasağı (Tescili Caiz Olmayan Gemiler) 31

3. Yetkili Sicil Müdürlüğü 32

4. Tescilin Şekli 32

5. Gemi Tasdiknamesi 33

C. Gemilerin Sicilden Terkini 33

1. İstek Üzerine Terkin 33

2. Resen Terkin 37

D. Sicil Kayıtları 38

1. Kurucu Kayıtlar 38

2. Açıklayıcı Kayıtlar 39

3. Sicil Kayıtlarının Alenilik Fonksiyonu  40

4. Sicili Kayıtlarının Olumlu Etkisi 40

5. Sicil Kayıtlarının Olumsuz Etkisi 40

6. Hukuki Karineler 41

7. Sicilin Kamu Güveni Fonksiyonu 41

8. Sicilin Düzeltilmesi, İtiraz ve Şerh 43

a. Sicilin Düzeltilmesi 43

b. İtiraz 45

c. Şerh 46

III. Yapı Halindeki Gemilere Mahsus Sicil 49

A. Yapı Halindeki Gemilerin Tescili 50

B. Yapının Sicilden Terkini 52

IV. Türk Uluslararası Gemi Sicili 52

A. Sicil Kayıtları 53

B. Türk Uluslararası Gemi Sicilinin Hukuki Niteliği 54

C. Türk Uluslararası Gemi Sicili’ne Tescil 54

1. Gemilere İlişkin Şartlar 54

a. Genel Olarak 54

b. Yük Gemileri  55

c. Yolcu Gemileri 55

d. Açık Deniz Balıkçı Gemileri 56

e. Özel Maksatlı – Özel Yapılı Gemiler 56

f. Yatlar 56

2. Maliklere İlişkim Şartlar 56

D. Türk Uluslararası Gemi Sicilinden Terkin  57

V. Bağlama Kütüğü  57

A. Genel Olarak 57

B. Bağlama Kütüğünün Kapsamı 58

C. Bağlama Kütüğüne Kayıt 58

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – GEMİ SATIŞ SÖZLEŞMELERİNİN KURULMASI

I. Tanım 59

II. Sözleşmenin Hukuki Niteliği 59

A. Gemi Satış Sözleşmesi Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Karşılıklı Bir Sözleşmedir 60

B. Gemi Satış Sözleşmesi İradi (Rızai) Bir Sözleşmedir  60

C. Gemi Satış Sözleşmesi Ani Edimli Bir Sözleşmedir  61

D. Gemi Satış Sözleşmesi Sebebe Bağlı Bir Sözleşmedir 61

III. Sözleşmenin Unsurları  62

A. Sözleşmenin Objektif (Esaslı Noktaları) Unsurları  62

1. Gemi  62

2. Satış Bedeli 63

3. Anlaşma İradesi 68

B. Sözleşmenin Sübjektif (Esaslı Noktaları) Unsurları 68

IV. Sözleşmenin Şekli 68

A. Türk/Milli Gemi Sicili Kapsamında Gemi Satış Sözleşmelerinin Şekli 68

B. Yapı Sicili Kapsamında Gemi Satış Sözleşmelerinin Şekli 73

C. Türk Uluslararası Gemi Sicili Kapsamında Gemi Satış Sözleşmelerinin Şekli 74

D. Bağlama Kütüğüne Kayıtlı Gemiler Kapsamında Gemi Satış Sözleşmelerinin Şekli 75

E. Sicili Kayıtlı Olmayan Gemilere İlişkin Satış Sözleşmelerinin Şekli  76

V. Sözleşmenin Tarafları 76

A. Satıcı 76

B. Alıcı 78

C. Sözleşmeye Etki Eden Diğer Kişiler  78

1. Gemi Alım Satım Brokeri 78

2. Kredi Kuruluşları  79

3. Sınıflama Kuruluşları 79

VI. Sözleşmenin Kurulması  80

A. Öneri 81

B. Kabul 82

C. Uygulamada Gemi Satış Sözleşmelerinin Kurulması  83

VII. Gemi Satış Sözleşmelerinde Yarar ve Hasarın Geçmesi 85

VIII. Gemi Satış Sözleşmesinin Yabancılık Unsuru İçermesi 88

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – GEMİ SATIŞ SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA TARAFLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ

I. Genel Olarak 93

II. Satıcının Borçları  93

A. Satıcının Asli Borçları 93

1. Geminin Zilyetliğini Alıcıya Devir Borcu 93

2. Geminin Mülkiyetini Devretme Borcu 96

B. Satıcının Yan Borçları 96

1. Gemiyi Muhafaza Borcu 96

2. Aydınlatma ve Bilgi Verme Borcu 97

3. Gerekli Belgeleri Sağlama Borcu 97

4. Taşıma ve Devir Giderlerini Ödeme Borcu  97

C. Satıcının Temerrüdü 98

1. Ticari Nitelikteki Gemi Satış Sözleşmeleri 99

2. Adi (Ticari Olmayan) Gemi Satış Sözleşmeleri 100

a. Satıcının Temerrüdünün Şartları 101

b. Satıcının Temerrüdünün Hüküm ve Sonuçları 103

D. Satıcının Zapttan Sorumluluğu 105

1. Satıcının Zapttan Sorumluluğunun Şartları 108

a. Geminin Zilyetliğinin, Alıcıya, Zabıt Tehlikesi Teşkil Eden Olaydan Önce Devredilmiş Olması 108

b. Üçüncü Kişinin Gemi Üzerinde Zapta İlişkin Bir Hakkının Bulunması 108

c. Üçüncü Kişinin Zabıt Eyleminde Bulunması 109

d. Alıcının Üçüncü Kişinin Davasını Satıcıya İhbar Etmesi 109

e. Satıcının Zapttan Sorumluluğunu Engelleyen Bir Durumun Bulunmaması 110

2. Satıcının Zapttan Sorumluluğunun Kapsamı 111

a. Satıcının Sorumluluğunun Tamamen Zapt Bağlamında Kapsamı 111

b. Satıcının Sorumluluğunun Kısmen Zapt Bağlamında Kapsamı 112

E. Satıcının Ayıptan Sorumluluğu 113

1. Satıcının Ayıptan Sorumluluğunun Hukuki Niteliği 116

2. Satıcının Ayıptan Sorumluluğunun Şartları 116

a. Ayıptan Sorumluluğun Maddi Şartları 116

aa. Gemi Ayıplı Olmalıdır 116

ab. Alıcı Bu Ayıbı Bilmemelidir 119

ac. Alıcı Ayıplı Gemiyi Kabul Etmemiş Olmalıdır 120

ad. Ayıp Hasarın Alıcıya Geçmesinden Önce Mevcut Olmalıdır 120

b. Ayıptan Sorumluluğun Şekli Şartları 120

aa. Gemiyi Gözden Geçirme 121

ab. Ayıbı Bildirme 122

ac. Zamanaşımı Süresine Uyma Yükü 123

3. Alıcının Ayıptan Doğan Hakları  124

a. Alıcının Ayıptan Doğan Seçimlik Haklarının Hukuki Niteliği 126

b. Alıcının Seçimlik Hakkını Kullanmasının Tabi Olduğu Sınırlamalar 127

c. Alıcının Sözleşmeden Dönme Hakkı 129

d. Alıcının Satış Bedelinin İndirilmesini İsteme Hakkı 131

e. Alıcının Geminin Ayıpsız Bir Benzeri ile Değiştirilmesini İsteme Hakkı 131

f. Alıcının Geminin Ücretsiz Onarılmasını İsteme Hakkı 132

III. Alıcının Borçları 133

A. Alıcının Asli Borçları 133

1. Satış Bedelini Ödeme Borcu 133

2. Alıcının Gemiyi Devralma Borcu 133

B. Alıcının Yan Borçları 134

1. Gemiyi Devralma Giderleriyle Belgeleme Giderlerini Ödeme Borcu 134

2. Başka Yerden Gönderilen Gemiyi Muhafaza Borcu 134

3. Taşıma Giderlerini Ödeme Borcu  134

4. Zorunlu ve Faydalı Giderleri Ödeme Borcu 135

5. Satıcının Diğer Menfaatlerini Koruma Borcu  135

6. İfaya Hazırlık Fiillerine Katılma Borcu 135

7. Faiz Ödeme Borcu 135

C. Alıcının Temerrüdü 135

BEŞİNCİ BÖLÜM – ULUSLARARASI TİP GEMİ SATIŞ SÖZLEŞMELERİ

I. Norwegian Sales Form 139

II. Nipponsale Form 145

-SONUÇ 147

-KAYNAKÇA 151

-EKLER 159