Çağlar boyunca birçok medeniyetin beşiği olan İzmir, Akdeniz’in ve Anadolu’nun diğer büyük liman şehirleri gibi sosyal, ekonomik, dini, kültürel, siyasi değişimlere ve dönüşümlere tanıklık etti. M.Ö. 8500’lerde Anadolulu halkların yerleşim yeri, Büyük İskender’in Hellenistik kenti, Roma’nın limanı ve kalesi, nihayetinde Türklerin en dinamik şehri Güzel İzmir her daim araştırmacılar için ilgi çekici bir konu oldu. Efsanelerle örülü tarihi, coğrafi zenginlik ve güzellikleri, sosyal ve ekonomik yaşamının hareketliliği entelektüel hafızlarda İzmir’i hep canlı tuttu. Eskiçağ’ın köklü kültür ve medeniyetleri olan Luviler, Hititler, Aioler, Lidler, İyonlar, Persler, Hellenler, Romalılar kadim Smyrna’da silinmez izler bıraktılar. Ortaçağ’da Hıristiyan Bizans Smyrna’yı dini bir merkez, önemli bir liman ve deniz üssü, Thema başkenti olarak geliştirdi. XI. yüzyılda Çaka Bey, XIV. yüzyılda Aydınoğulları ile başlayan İzmir’in Türk-İslamlaşma süreci sonunda şehir “Güzel İzmir” olarak daha da gelişti.

Yakın tarihimizde İzmir, Türkler için farklı ve çok daha önemli bir anlam kazandı. I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan Mondros Antlaşması’na dayanan emperyalist güçler Yunanlılara 15 Mayıs 1919’da İzmir’i işgal ettirdiler. Bu işgal Anadolu’da Türk varlığının emperyalistler tarafından yok edileceğinin en somut göstergesiydi. Durumun vahametini anlayan milletimiz Anadolu’nun dört bir yanında mitinglerle tepkisini gösterdi ve sonrasında Çanakkale ruhundan mülhem Kuvayı Milliye hareketini geliştirdi. 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan Mustafa Kemal Atatürk Millî Mücadele’yi örgütledi. Bu süreçte vatanın düşmandan arındırılmasının ve bağımsızlığın kazanılmasının sembolik hedefi İzmir’in kurtuluşuydu. Türk tarihinin en karanlık günlerinde İzmir, millî direnişin meşalesi oldu. 9 Eylül 1922’de işgalcilerin denize dökülmesiyle Türk vatanı kurtarıldı ve zafer ilan edildi. İzmir artık “Kurtuluşun Şehri”, “Özgürlüğün mührü” olarak Türk millî tarihinde sembolleşti.

Prof. Dr. Mustafa Daş’ın editörlüğünde hazırlanan “Eskiçağ’dan Cumhuriyet’e İzmir” adlı esere; arkeolojik buluntulardan mimari eserlere, yazıtlardan tarihi vesikalara kadar pek çok kaynağı kullanan, alanında uzmanlaşmış araştırmacılar katkıda bulundu. Yapılan yeni yorumlara, elde edilen farklı kaynaklara ve verilere dayandırılarak hazırlanan eser, Eskiçağ’dan günümüze İzmir’e hâkim olan onlarca medeniyeti ve kültürlerini keşfetmek isteyenler için başucu kitabı olma özelliği taşımaktadır.