Denizci Kitaplığı

Türk Denizciliğinin Belleği

Deniz Yetki Alanlarının Hakça İlkeler Çerçevesinde Sınırlandırılması

Deniz Yetki Alanlarının Hakça İlkeler Çerçevesinde Sınırlandırılması

Deniz Yetki Alanlarının Hakça İlkeler Çerçevesinde Sınırlandırılması

Yazar: Yunus Emre Açıkgönül

Legal Kitabevi

234 Sayfa

ISBN: 9786054354559

Boyut: 16.0 x 24.0

2012

(görsel: legalkitabevi.com, bilgi: legalkitabevi.com,k urgankitap.com.tr, vedatkitapcilik.com)

Kitap Hakkında

Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili ve 8333 km kıyı hattı uzunluğuna sahip bir ülkedir. Türkiye′de denizlerden, başta seyfrüsefer ve ekonomik amaçlı olmak üzere çeşitli biçimlerde yararlanılmaktadır. Bu itibarla, denizler üzerin¬deki egemeneliğe ilişkin olan deniz yetki alanlarının sınırlandırılması hukuku Türkiye açısından önemli bir hukuk dalıdır.

Diğer taraftan, deniz yetki alanlarının belirlenmesine yönelik Karadeniz′de komşu devletlerle ve Akdeniz′de KKTC ile Türkiye arasında uluslararası antlaşmalar akdedilmiş olmasına karşın, Ege Denizinde ve Akdeniz′deki diğer devletlerle deniz yetki alanlarının sınırlandırmasını konu alan herhangi bir uluslararası antlaşma akdedilmemiştir. Bu bağlamda, Ege Denizi′nde ve Doğu Akdeniz′de var olan deniz yetki alanlarının sınırlandırılması sorunları bu hukuk dalını Türkiye açısından önemli kılan diğer unsurlardır.

Çalışmamız, uluslararası yargı organlarının sınırlandırmaya ilişkin ortaya koyduğu kararlar çerçevesinde deniz yetki alanlarının sınırlandırılması huku¬kunu konu almaktadır. Eserimizin, antlaşmalar hukuku veya örf ve adet hukuku kaynaklarından ziyade uluslararası hukukun asli kaynaklan arasında dahi yer almayan yargı içtihatlarım konu alması elbette anlamsız değildir. Çünkü ulusla¬rarası örf ve adet hukuku kuralları ile uluslararası deniz hukuku sözleşmeleri sınırlandırmaya ilişkin aynntıh kural ve kriter ortaya koyamamaktadır. Bu bağlamda, uluslararası sözleşmeler ile örf ve adet hukukunun doğurduğu sınır¬landırma uyuşmazlıklarındaki boşluklar büyük oranda yargı organlarının ka¬rarlarıyla doldurulmaktadır. Yani deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin olarak örf ve adet hukukunda ortaya çıkmış genel nitelikteki hukuk il¬keleri çok büyük oranda uluslararası mahkeme kararlarmca saptanmış ve açıklığa kavuşturulmuştur. Benzer biçimde, uluslararası sözleşmelerde yer alan genel kuralların çoğu yargı kararlarıyla yorumlanabilmiştir.

Öte yandan, sınırlandırmaya ilişkin olarak ancak genel prensipler sunan uluslararası sözleşmeler sınırlandırma uyuşmazlıklarının çözümüne dair ulusla¬rarası yargı organlarına geniş takdir yetkisi bırakmak suretiyle sınırlandırma uyuşmazlıklarındaki boşlukların yargı organlarınca doldurulmasının meşrulu¬ğuna ve uygunluğuna işaret etmektedir.3 Öyleyse, deniz yetki alanlarının sınır¬landırılmasında kullanılan ilke ve kuralların ciddi bir bölümünün, Uluslararası Adalet Divanı4 ile bazı tahkim mahkemelerinin günümüze kadar sonuçlandır¬mış oldukları sınırlandırma uyuşmazlıklarına ilişkin yargı kararlarıyla açıklığa kavuşturulduğunu ifade etmek yanlış olmayacaktır.

Deniz yetki alanlarının sınırlandırılması hukukunda uluslararası yargı or¬ganlarınca ortaya konulan ilke ve kuralların diğer bir önemi, her bir sınırlan¬dırma davası kararının sonraki tarihli uyuşmazlıklar açısından ışık tutucu nite¬likte olmasıdır. Özellikle coğrafi benzerliklerin bulunduğu sınırlandırma ihti¬lafları açısından önceki yargı kararları önemli ve yol gösterici olabilmektedir. Bu itibarla, çalışmamızda incelenmiş olan uluslararası yargı kararlarının Türkiye′nin sınırlandırma sorunlarına da ışık tutucu nitelikte olacağı kuşkusuzdur.

Eserimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde deniz hukuku ve deniz yetki alanlarının sınırlandırılması hukukuna ilişkin temel bilgiler veril¬miştir. İkinci bölümde ise, deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına yön veren hakça ilkeler doktrini ele alınmıştır. Hakça ilkeler doktrini incelenirken, başta Uluslararası Adalet Divanı olmak üzere uluslararası yargı organlarının ortaya koyduğu kararlardan yararlanılmıştır. Üçüncü bölümde ise sınırlandırmaya yön veren ve yargı karalarında ortaya konulan diğer sınırlandırma unsurları açıklığa kavuşturulmuştur.

Çalışmanın esas kaynağının ulusararası yargı kararları olması sebebiyle, eserde, yargı kararlarının konuyla ilgili bölümlerinin geniş çevirisine yer veril¬meye çalışılmıştır. Bu sayede, sözkonusu kararların Türkçe anlam çevirilerinin, tezde işlenen bakış açısı çerçevesinde, Türkçe akademik literatüre kazandml-ması da çalışmanın amaçlarından biri olmuştur.

Çalışmamızın kapsamı deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasınm hu¬kuki boyutuyla sınırlı tutulmuştur. Bu itibarla, Türkiye açısından var olan sı¬nırlandırma sorunlarının politik, stratejik, teknik ve tarihi yönlerine, konunun bütünlüğü açısından zorunluluk arz etmedikçe değinilmemiştir. Benzer şekilde, eserimizin hukuki çerçevede ilerlemesini teminen, kıta sahanlığı kavramının jeolojik anlamına ilişkin ayrıntılı teknik veriler vermekten kaçınılmıştır. Yine, eserimizin temel konularından olan hakça ilkeler kavramı açıklığa kavuşturu¬lurken, hakkaniyet kavramının sosyal bilimlerdeki soyut anlam ve içeriğine ayrıntılı olarak değinilmemiş, ağırlıklı olarak hukuk içi hakkaniyet (infra legem) kavramının tanımı ve özellikleri üzerinde durulmuştur.

Tezde, Türkiye′nin deniz yetki alanı sınırlandırması sorunlarına ilişkin ayrıca bir başlık da açılmamıştır. Böylece, çalışmanın konusunun yalnızca bir uyuşmazlık üzerine yoğunlaşmasının önüne geçilmesi amaçlanarak uluslararası yargı organlarının konuya ilişkin kararlarının tamamına değinilmeye çalışıl¬mıştır. Ancak çalışmamızın bütünlüğü içerisinde yer yer Türkiye′nin sınırlandırma sorunlarına ilişkin tespitlerimiz de aktarılmaya çalışılmıştır.

Eserde yararlanılan uluslararası yargı kararlarına ilişkin bazı sınırlan¬dırma haritaları çalışmanın son kısmına eklenmiştir. Bu sayede, deniz yetki alanlarının sınırlandırılması hukukunun görsellik boyutunun da çalışma bağla¬mında tatmin edici düzeye kavuşması sağlanmıştır. Özellikle sınırlandırma yöntemleri gibi teknik ayrıntı içeren başlıklar bakımından ekteki haritalardan yararlanmak suretiyle konunun tüm yönleriyle idrak edilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır.

 

Yorumlar

İlk Yorumu Ekle

DENİZCİ KİTAPLIĞI