Yazar: Gamze Yağcı
Adalet Yayınevi
155 Sayfa
ISBN: 9786253776183
Boyut 17.0 x 25.0
Ciltli Kapak – 1. Hamur
2025
Deniz Sigortalarında Sigortalanabilir Menfaat İlkesi
Deniz Sigortalarında Sigortalanabilir Menfaat İlkesi
Kitap Hakkında
Sigorta hukukunun temel ilkelerinden biri olan sigortalanabilir menfaat ilkesi, sigorta sözleşmesinin geçerliliği ve sözleşme kapsamında tazminat talebinde bulunulabilmesi bakımından belirleyici bir rol oynamaktadır. İlkenin benimsenmesi ile sigorta sözleşmelerinin hukuki mahiyeti sistematik bir çerçeveye kavuşturulmuştur.
19. yüzyıldan bu yana sigortalanabilir menfaatin varlığı için hangi şartların aranması gerektiği gerek öğretide gerek ise uygulamada tartışılmaktadır. Ayrıca günümüzde ilkenin işlevini yitirdiğini savunan görüşler bulunduğu gibi kimi yazarlarca tamamen yürürlükten kaldırılması veya kapsamının genişletilmesi gerektiği de ifade edilmektedir. Bu tartışmaların etkisiyle Birleşik Krallık’ta sigortalanabilir menfaat ilkesine ilişkin bir reform projesi başlatılmış, ilkenin doğurduğu sorunlar ayrıntılı şekilde ele alınarak muhafazasına veya ilga edilmesine ilişkin çeşitli görüşler değerlendirilmiştir.
Sigortalanabilir menfaat ilkesine ilişkin bu tartışmalar, ilkenin sigorta türleri için taşıdığı anlamın idrak edilebilmesi bakımından önem taşımaktadır. Bu durum deniz sigortaları bağlamında da geçerlidir. Söz konusu tartışmaların İngiliz hukukunda şekillenmiş olması ve İngiliz hukukunun deniz sigorta sektöründeki baskın etkisi konunun yalnızca Türk hukuku bakımından değil, İngiliz hukuku ekseninde de ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu sebeple iki hukuk sistemi uygun düştüğü ölçüde mukayeseli olarak ele alınacaktır. Bu çalışmada İngiliz mahkeme kararlarına atıfta bulunulacak, bu kararlardan yararlanılarak tartışmalı hususlar aydınlatılacak ve nihayetinde ulaşılan sonuçlar Türk hukuku bağlamında değerlendirilecektir.
İçindekiler
-ÖNSÖZ 7
-İÇİNDEKİLER 9
-KISALTMALAR 13
-GİRİŞ 15
BİRİNCİ BÖLÜM – SİGORTALANABİLİR MENFAAT İLKESİ
I. MENFAAT KAVRAMI 17
A. Menfaat Kavramının Terminolojik ve Kavramsal Gelişimi 17
B. Hak ve Menfaat İlişkisi 20
II. SİGORTALANABİLİR MENFAAT İLKESİNİN GENEL ESASLARI 21
A. Tanımı ve Unsurları 21
1. Zarar Sigortaları Bakımından 24
a. Mal Sigortaları Bakımından 24
b. Sorumluluk Sigortaları Bakımından 30
2. Can Sigortaları Bakımından 31
3. Abonman Sözleşmeler Bakımından 34
4. Değerlendirme 36
B. Sigorta Konusu ve Sigortalanabilir Menfaat Ayrımı 38
III. SİGORTALANABİLİR MENFAAT İLKESİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ 39
A. Sigorta Sözleşmeleri ve Bahis Sözleşmeleri Arasındaki Tarihsel İlişki 39
B. İngiliz Hukukunda Sigorta Yoluyla Bahis Oynanmasını Önlemeye Yönelik Yasal Düzenlemeler 40
1. 1745 Tarihli Deniz Sigortası Kanunu (Marine Insurance Act 1745) 40
2. 1774 Tarihli Hayat Sigortaları Kanunu (Life Assurance Act 1774) 42
3. 1778 Tarihli Deniz Sigortası Kanunu (Marine Insurance Act 1778) 44
4. 1845 Tarihli Kumar Yasası (Gaming Act 1845) 45
5. 1906 Tarihli Deniz Sigortası Kanunu (Marine Insurance Act 1906) ve 1909 Tarihli Deniz Sigortası Kanunu (Marine Insurance Act 1909) 46
6. 2005 Tarihli Kumar Yasası (Gaming Act 2005) 47
IV. SİGORTALANABİLİR MENFAAT İLKESİNİN ÖNEMİ 48
A. İngiliz Hukukunda Yapılan Tartışmalar 48
B. Türk Hukuku Bakımından Önemi 54
İKİNCİ BÖLÜM – DENİZ SİGORTALARI
I. DENİZ SİGORTASININ TANIMI 59
II. DENİZ SİGORTALARININ DOĞUŞU VE TARİHSEL GELİŞİMİ 61
III. TÜRLERİ 68
A. Tekne ve Makine Sigortası 68
1. Tanımı ve Uygulanacak Hükümler 68
2. Hukuki Niteliği 71
3. Tarafları ve Diğer İlgililer 72
a) Sözleşmenin tarafları 72
i) Sigortacı 72
ii) Sigorta ettiren 73
b) Diğer ilgililer 75
i) Sigortalı 75
ii) İpotekli alacaklı 76
B. Yük Sigortası 76
1. Tanımı ve Uygulanacak Hükümler 76
2. Hukuki Niteliği 78
3. Tarafları 78
C. P&I (Kulüp) Sigortası 80
1. Tanımı ve Uygulanacak Hükümler 80
2. Hukuki Niteliği 81
3. Tarafları, Zarar Gören Üçüncü Şahıs ve Uluslararası Grup 81
a) Tarafları 81
i) Kulüp 81
ii) Üye 83
b) Zarar gören üçüncü şahıs 84
c) Uluslararası grup 84
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM- SİGORTALANABİLİR MENFAATİN DENİZ SİGORTALARINDAKİ GÖRÜNÜMLERİ
I. DENİZ SİGORTALARINDA SİGORTALANABİLİR MENFAATİN HUKUKİ DAYANAKLARI 88
II. SİGORTALANABİLİR MENFAATİN BULUNMASI GEREKEN ZAMAN 94
III. TEKNE VE MAKİNE SİGORTALARINDA SİGORTALANABİLİR MENFAAT 97
A. Ayni Haklar Bakımından 97
1. Mülkiyet Hakkı 97
2. Sınırlı Ayni Haklar 104
a. Gemi İpoteği 104
b. İntifa Hakkı 107
B. Alacak Hakları Bakımından 108
1. Gemi Acentelik Sözleşmesi 108
2. Gemi Kira Sözleşmesi 110
3. Gemi Finansal Kiralama Sözleşmeleri 113
4. Gemi Yönetimi Sözleşmesi 116
IV. YÜK SİGORTALARINDA SİGORTALANABİLİR MENFAAT 119
A. INCOTERMS Kurallarının Sigortalanabilir Menfaat Üzerindeki Etkisi 121
B. Yük Sigortalarında Sigortalanabilir Menfaat Sahipleri 123
1. Gönderici ve Satıcı 123
2. Gönderilen/Alıcı 128
3. Taşıyan 130
V. P&I(KULÜP) SİGORTALARINDA SİGORTALANABİLİR MENFAAT 131
-SONUÇ 135
-KAYNAKÇA 147
Yorumlar
İlk Yorumu Ekle