Arşiv | arkeoloji RSS feed for this section

Orta Deniz’in Yapımı – Başlangıçtan Klasik Dünya’nın Doğuşuna Kadar Akdeniz’in Tarihi

21 Tem

Orta Deniz'in Yapımı

Yazar: Cyprian Broodbank

Çevirmen: Ebru Kılıç

Koç Üniversitesi Yayınları

712 Sayfa

ISBN:  978-605-5250-97-3

Boyut: 16.5 x 24.0

2016

Açıklama:

Binlerce yıldır insanlara yön veren Akdeniz… Dünyanın en büyük iç denizi. Çetin ama olanaklar açısından zengin beş “Akdenizsi” bölgenin en büyüğü. Mezopotamya ve Mısır’daki eski uygarlıkları doğuran nehir kaynaklarının komşusu. İstisnai toplumların beşiği.

Rakipsiz derinliği ve incelenme hacmiyle Akdeniz arkeolojisi, antik toplumlara ışık tutabilecek en zengin kaynaklar arasında. Klasik dönem ve sonrasındaki tarihine dair başarılı yorumlar olmasına rağmen Akdeniz toplumlarının, kültürünün ve ekonomilerinin nasıl oluştuğuna dair elimizde bütünlüklü incelemeler yok. Orta Deniz’in Yapımı, Akdeniz dünyasının oluşumunu MÖ 2 milyondan alıp MÖ 500’lere getiriyor. Kitap, Avrupa, batı Asya ile Afrika cenahlarından ve Akdeniz’in kalbindeki adalardan görüşlere ve bilgilere eşit derecede yer veren ilk kaynak. Hikâyesini ilk insanlardan başlatıp tarımla metalürjinin ve medeniyetlerin doğuşuna kadar sürdüren kitap, disiplinler arası bir çalışma. Arkeoloji ve tarihyazımına dair bir başyapıt.

İçindekiler:

-Teşekkür 6

-Topografik Harita ve Kronolojik Tablolar 8

-Birinci Bölüm – Bir Barbarlık Tarihi 15

-İkinci Bölüm – Kışkırtıcı Yerler 54

-Üçüncü Bölüm – Türleştiren Deniz (1,8 milyon – 50.000 yıl öncesi) 82

-Dördüncü Bölüm – Soğuk Günler Beklemişti Bizi (50.000 yıl öncesi – MÖ 10.000) 109

-Beşinci Bölüm – Cesur Yeni Dünyalar (MÖ 10.000 – 5500) 148

-Altıncı Bölüm – Nasıl Olabilirdi? (MÖ 5500 – 3500) 202

-Yedinci Bölüm – Şeytani ve Derin Mavi Deniz (MÖ 3500 – 2200) 257

-Sekizinci Bölüm – Gösteriş ve Koşullar (MÖ 2200 – 1300) 345

-Dokuzuncu Bölüm – Denizden Işıldayan Denize (MÖ 1300 – 800) 445

-Onuncu Bölüm – Başlangıcın Sonu (MÖ 800 – 500) 506

-On Birinci Bölüm – De Profundis 593

-Notlar 611

-Kaynakça 630

-Görsellerin Kaynakları 654

-Dizin 656

Yenikapı Batıkları

4 May

Yenikapı Batıkları

Yazar: Ufuk Kocabaş

Ege Yayınları

173 Sayfa

ISBN: 9786054701711

Boyut: 21.5 x 27.5

2015

(görsel: yenikapibatiklari.com, bilgi: yenikapibatiklari.com, zerobooksonline.com)

Açıklama:

Bugünlerde herkesin alelacele gelip geçtiği Yenikapı istasyonun sıra dışı yapım öyküsü “Geçmişe Açılan Kapı: Yenikapı Batıkları” kitabı ile okuyucuyla buluşuyor.

Dünyanın en geniş Orta Çağ gemi repertuvarına ulaşmamızı sağlayan Yenikapı Kazıları ile ilgili kazı sonrası inceleme ve araştırmalar aralıksız devam ediyor. Kurtarma kazılarında ele geçen binlerce eserin dokümantasyonu ve koruma uygulamaları İstanbul Arkeoloji Müzeleri ekiplerince; ele geçen 27 gemi kalıntısının koservasyon çalışmaları ise İstanbul Üniversitesi Yenikapı Batıkları Araştırma Laboratuvarında sürdürülüyor.

Geçmişe Açılan Kapı: Yenikapı Batıkları

Doç. Dr. Ufuk Kocabaş tarafından kaleme alınan kitap bilim çevrelerinin yanı sıra konuya ilgi duyan herkesin rahatlıkla okuyabileceği bir dilde hazırlanarak, projenin popüler bilim serisinden yayımlanmıştır. “Bir Yenikapı Hikâyesi: Yenikapı’da Geçen 10 Yıl” başlıklı kitabın ilk bölümünde Yenikapı kazılarının başlangıcı ve on yıl boyunca bu kapsamlı projede yazarın genç bir bilim insanı olarak yaşadıkları, kendi gözlemlerine dayanarak yer almıştır. Bölüm içinde yer alan “Eyvah! Batık Sayısı Artıyor; Nur Topu Gibi Bir Yenikapı 12’niz Oldu!; Milimetrik Sadakat; Eski Köye Yeni Adet; Ahşabı Okumak; İstanbul ve Aşk” bilimsel serüvenin öyküsünü sürükleyici bir dille okuyucuya aktarmaktadır.

“Kehanetten Dünya Başkentine” başlıklı ikinci bölümde İstanbul’un kuruluşu, Bizans Döneminde Konstantinopolis olarak başkent ilan edilmesi ve “Yorgun Gezginlerin Sığınağı: Theodosius Limanı” başlığı altında limanının tarihçesine ve tahıl ticaretine yer verilmiştir. Tarihi yarımada içinde yer alan Bizans dönemi kalıntıları ve limanların yerleri hazırlanan çizimler ile açıklanmıştır. Bizans dönemindeki ticareti ve ürünleri gösteren açıklayıcı bir harita hazırlanmıştır.

“Kayıp Ancak Unutulmadı” başlıklı üçüncü bölümde Theodosius limanının keşif hikâyesine yer verilmiştir. İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü ekibinin gerçekleştirdiği kazı çalışmaları, buluntular ve limandan geriye kalan mimari kalıntılar “Batık Bir Geçmişin İzleri Gün Işığına Çıkıyor” ve “Yenikapı’nın Hazineleri” başlığı altında sunulmuştur. Üç ve dördüncü bölümler arasında bir bilgi notu olarak Marmaray projesi ile ilgili bilgi verilmiştir.

“Limanın Dibindeki Ödül” başlıklı dördüncü bölümde Yenikapı kazılarında ele geçen gemi ve teknelerle ilgili bilgi verilmiş; ticaret gemileri ve kadırgalar iki temel başlık altında ele alınmıştır. Ayrıca arada bilgi notu olarak gemi inşa geleneklerinin gelişimi ile ilgili bilgi verilmiştir. Batıkların farklı dönemlere tarihlenmesi Akdeniz’deki gemi yapım teknoloji­lerinin gelişiminin anlaşılması açısından benzersiz bir fırsat sunmaktadır. Ticaret gemileri kısmında MS 5-10. yüzyıla ait çeşitli boyut ve konstrüksiyon özelliklerine ait batıkların karşılaştırmalı olarak değerlendirmeleri ve imalat felsefeleri açıklanmıştır. Kadırgalar: Yüzen Savaş Makineleri: Uzun, narin gövde yapıları, kürekçi oturakları, kürek delikleri ve kullanılan ahşap türü ile ticaret gemilerinden oldukça farklı olan Kadırgaların Bi­zans Dönemi’ne tarihlenen bu ilk arkeolojik örnekler olduğu vurgulanmıştır. Kadırga kalıntıları sualtı arkeoloji çalışmalarında çok nadir olarak karşımıza çıkmaktadır. Ticaret gemileri yükün, amforaların, taş çapaların ve balans taşlarının altında korunurken, ortam şartlarına doğrudan maruz kalan kadırgalar ticaret gemilerine göre daha çok bozulmalara uğrayarak kolay yok ol­maktadır. Bizans donanmasında kullanılan kadırgalar şimdiye kadar sadece iko­nografik kaynaklardan takip edilmekte olduğundan, bulunan bu ilk öncü örnek­ler gemi inşa teknolojisinin incelenmesi açısından benzersiz bir imkân sunmuştur. Bölüm kadırgaların savaşta kullanımını açıklayan bilgi ile son bulmuştur.

Kitabın omurgasını oluşturan ve kitapla aynı adı taşıyan “Geçmişe Açılan Kapı: Yenikapı Batıkları” isimli beşinci bölümde Yenikapı Batıkların bir envanter düzeninde ele alınmıştır. Batıklar kazı alanında aldıkları numara sırsına göre tek tek açıklanmıştır. Her bir batığın çizimi ve foto-mozaiği ilk kez bir kitapta yayımlanmaktadır. İnşa teknolojisi ve birleşim detaylarına geniş olarak yer verilen bölümde, gerçekleştirilen ahşap analizlerine de yer almaktadır. Bölümün sonunda, INA ekibi tarafından kazısı gerçekleştirilen batıklara da kısaca yer verilerek bütünlüğün sağlanması amaçlanmıştır.

“Enkaz, Kazılar ve Gemileri Anlamak” kitabın altıncı bölümünü oluşturmuştur. Bu bölümde batık çalışmalarında uygulanan metodoloji ortaya konmuştur. Koruyucu çadır ve sulama sisteminin kurulması, detaylı temizlik ve etiketleme, kazı alanında belgeleme, plan ve kesit çizimleri, kataloglama, fotoğraf-video ile belgeleme, batık elemanlarının demonte edilmesi, kaplamaların yerinden kaldırılması ve yöntemleri ve kazı sonrasında gerçekleştirilen çalışmalara yer verilmiştir.

Yard. Doç. Dr. Işıl Özsait-Kocabaş

İçindekiler: 

-Bir Yenikapı Hikâyesi: Yenikapı’da Geçen 10 Yıl

-Kehanetten Dünya Başkentine

-Keşfin Hikâyesi: Kayıp, Ancak Unutulmadı

-Limanin Dibindeki Ödül

-Geçmişe Açılan Kapı: Yenikapı Batıkları

-Enkaz, Kazılar ve Gemileri Anlamak

-Yenikapı, Günümüz

-Kaynaklar

-Dizin

Antikçağ’da Et Ve Balık Pazarları

22 May

et_balik

Yazar: Mükerrem (Usman) Anabolu

Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü

34 Sayfa

ISBN:  9799758070748

2003

(görsel: turkinst.org, bilgi: turkinst.org, pandora.com.tr)

Açıklama: 

‘…Pazar yerleri hep kalabalık, canlı, hareketli, renkli ve ilgi çekici yerlerdir. İnsanların yaşam kavgalarını güzel bir şekilde yansıtırlar. Daha çok Yunan kültürünün egemen olduğu Doğu Akdeniz ve İtalya’nın Büyük Yunanistan (Magna Graecis) kısmında Helenistik Dönem, İtalya’nın daha kuzey taraflarında Roma Cumhuriyet Dönemi ile Akdeniz çevresi ülkelerinin tümünde ve Roma İmparatorluk Döneminde bu böyledir. Kitabımız, belli bir özelliği olmayan pazar yerinin (Nundi-num) amaca uygun olarak özel bir şekilde inşa edilmiş Et ve Balık Pazarı’na (Yunanca Makellon, Latince Macellum) dönüşümün öyküsüdür…”

İçindekiler: 

-Antik Dönem Küçük Asya Kentlerindeki Et ve Balık Pazarları: Makellon veya Macellum’lar

-Resimler

Antikçağ’da Anadolu’da Balık Ve Balıkçılık

22 May

Balikcilik_KpkYazar: Pınar Bursa

Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları

78 Sayfa

ISBN: 9786055607395

2010

(görsel: turkinst.org, bilgi: turkinst.org, pandora.com.tr)

İçindekiler: 

-Önsöz
-Araştırmaların Tarihçesi ve Konu İle İlgili Çalışmalar
-Eski Yunan ve Roma Dönemi Öncesi Anadolu’da Balık ve Balıkçılık
-Antikçağ’da Anadolu’da Balık ve Balıkçılık
-Karadeniz Bölgesi
-Marmara Bölgesi
-Ege Bölgesi
-Akdeniz Bölgesi
-Orta Anadolu
-Balığın Kutsanması ve Kehanetler
-Et ve Balık Pazarları
-Balıkçı Loncaları
-Seçilmiş Kaynakça
-Bitirirken

 

Antik Dönem Denizciliğinde Tenedos / Bozcaada – Kıyısal Kullanım Ve Ticaret

2 May

tenedos denizciliğiYazar: A. Onur Bamyacı

Troia Vakfı Yayınları

194 Sayfa

ISBN: 9786056373008

Boyut: 19.0 x 24.0

2013

(görsel ve bilgi: arkeolojisanat.com)

Açıklama: 

Çağlar boyunca çeşitli kültürlere ev sahipliği yapan Troas Bölgesi arkeolojisi içerisinde sahip olduğu ünik ve stratejik konumu nedeniyle Tenedos/ Bozcaada sürekli gelişen olaylar içerisinde yer almış ve antik kaynaklarda sıkça adının geçmesine neden olmuştur.

Tenedos/Bozcaada’nın Homeros destanlarında yer bulmasının en önemli nedenlerinden birisi kuşkusuz Troia’ya yakınlığı ve Troia yerleşiminin Anadolu ve Güneybatı Avrupa arasında köprü görevi gören önemli bir coğrafi nokta üzerinde yer almasıdır. M.Ö. III. binden itibaren Tenedos/Bozcaada’nın değişen fiziki coğrafyasının gelişiminin incelenerek, buna bağlı olarak değişen kıyı çizgisi ve deniz seviyesiyle adanın fiziki coğrafyasında kullanılabilecek olası liman bölgelerinin tespit edilmeye çalışılması, adanın antik dönem deniz ticaretindeki rolü, buna bağlı olarak gelişen kıyısal kullanımı, Karadeniz, Marmara ve Kuzey Ege arasında gerçekleşen deniz ticaretinde adanın stratejik bir geçiş ve bağlantı noktası olduğunun arkeolojik veriler ışığında açıklanması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.

Saklı Limandan Hikayeler – Yenikapı’nın Batıkları

2 May

yenikapı batıklarıYazarlar: Gülbahar Baran Çelik, Zeynep Kızıltan

İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Koç Vaktı, Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi ve Koç Üniversitesi Yayınları ortak yayını

219 Sayfa

ISBN: 9789751736680

Boyut: 24.0 x 29.0

2. Hamur

2013

(görsel: arkeolojisanat.com, bilgi: arkeolojisanat.com, idefix.com)

Açıklama: 

İstanbul 2004 yılında İstanbul Arkeoloji Müzeleri, kentin en önemli ulaşım projelerinden biri olan Marmaray -Metro projeleri kapsamında Yenikapı’da büyük bir kurtarma kazısına başladı. İstanbul’un tarihinde ilk kez Bizans limanlarından birinde arkeolojik kazılar yapılıyordu. Kazılar başladığında kentin içine doğru uzanan Lykos (Bayrampaşa) deresinin ağzına kurulmuş bu antik limanın bizlere neler sunacağı bilinmiyordu. Toplam 58.000 m2’nin üzerindeki kazı alanında ilk olarak Osmanlı izlerine rastlandı. Ardından günümüz deniz seviyesinden sadece 1 metre aşağıda Konstantinopolis’in en önemli ve antik dünyanın bilinen en büyük limanlarından birine, Theodosius Limanına ulaşıldı.

Halen devam eden kazılarda kent yaşamına dair ipuçları sunan sayısız küçük buluntu ve mimari eser ortaya çıktı. Ayrıca ahşap ve halat parçalarına, 2005 yılında da beklenmedik bir buluntuya, bir gemi batığına rastlandı. Araştırma alanı genişletilirken 5. ve 11. yüzyıllar arasına tarihlenen toplam 37 gemi gün ışığına çıkarıldı. Buluntular arasında çok iyi korunmuş büyük ve küçük ticari gemiler ile bugüne kadar ilk kez rastlanan Orta ve Geç Bizans dönemine ait kürekli kadırgalar yer alıyor. Yenikapı batıkları bugün toplu olarak ele geçmiş en büyük tekne koleksiyonunu oluşturuyor.

Deniz seviyesinin 6,3 m. altında ise arkeologları yeni bir sürpriz bekliyordu: İstanbul’un en eski yerleşik topluluğu. Günümüzden 8000 yıl öncesine tarihlenen bu Neolitik yerleşim, İstanbul’un tarih yazımını değiştirecek nitelikteydi. Bunun birkaç metre altında ise binlerce yıl önce burada yaşamış ilk İstanbul’luların ayak izlerine ulaşıldı.

Kesintisiz devam eden kazılar onuncu yılına girerken artık bu kente dair birçok yeni bilgiye sahibiz. Yenikapı’dan çıkan buluntular ve bilimsel araştırmalar ışığında oluşturulan bu sergi, hem kentin ilk sakinlerinden bugüne uzanan bir kesit sunuyor, hem de kargoları ile bulunan dört batık üzerinden Konstantinopolis’in ticaret, denizcilik, gemi inşa teknolojisi ve günlük hayatına dair çok boyutlu bir bakış sağlıyor.

Doğu İle Batı Arasında Bir Liman Kenti – Elaiussa Sebaste

28 Oca

nobelkitap_com_44447

Yazar: Eugenia Equini Schneider

Çevirmen: L. Ece Sakar

Homer Kitabevi

176 Sayfa

ISBN: 9789944483223

(görsel: nobelkitap.com, bilgi: nobelkitap.com, homerbooks.com, pandora.com.tr)