İzmir Körfezi Batıkları

Yazar: Uluç Hanhan

Türkiye Sualtı Arkeolojisi Vakfı Yayınları

216 Sayfa

ISBN: 978-625-409-278-7

2021

(görsel ve bilgi: tinaturk.org)

Açıklama:

Elinizdeki kitabın yazarı sevgili dostum Uluç Hanhan ile bir yerel tarih araştırması olan “Bir Zamanlar Uzunada” adlı kitabı vesilesiyle tanıştım. Birden fazla disiplinin çok başarılı bir şekilde kullanılmasıyla kaleme alınan bu değerli kitabı, kısa sürede hak ettiği yeri buldu. 2017 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi‘nin “Tarihi Çevre Ve Kültür Varlıklarını Koruma Katkı Ödülü”nü almaya hak kazandı.

Elinizde bulunan “İzmir Körfezi Batıkları” adlı bir araştırması ise; tarih, sözlü tarih, coğrafya, sualtı araştırmaları ve denizcilik biliminin verileri ışığında İzmir Körfezinde yatan batıkları gün ışığına çıkarmayı amaçlamaktadır. Tarihi olaylara denizci gözü ve farklı disiplinlerin ışığında bakan bu değerli çalışma, alanında ilk olma özelliği taşıdığı gibi İzmir kent tarihi açısından da büyük bir kazançtır.

Uluç Hanhan, etkileyici kitap kapağı için şunları söylüyor: “Kitapta İzmir Körfezinin diplerine, dolayısıyla tarihin karanlığına bırakılan gemiler denizden çıkarılarak, İzmir tarihine armağan edilmiştir.

Bu sözleri ile kent tarihine olan tarihi borcunu yerine getiren, suyun altında kaybolmaya bırakılmış bu bilgileri gün ışığına çıkaran Uluç Hanhan‘ı tebrik eder, İzmir tarihinin ihmal edilmiş yönlerine ait araştırmalarının artarak devam etmesini dilerim.

Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Mehmetefendioğlu

İçindekiler:

-Özgeçmiş V
-Teşekkür IX
-Kısaltmalar X
-Sunuş XVII
-Giriş 1

1.BÖLÜM – DIŞ KÖRFEZ BATIKLARI 3
1.1. “Monitor 30” Batığı 6
1.2. Körfez Girişindeki Meçhul Batık 7
1.3. Fransız Mayın Gemisi: “Casabianca” 8
1.4. Mayına Çarpan Yunan Bayraklı Gemi: “S.S. Bouboulina” 16
1.5. Uzunada Kuzey Batığı 18
1.6. Leventler (Hacılar) Limanı Batıkları 18
1.7. Mordoğan’da Birinci Dünya Savaşı’ndan Kalma İngiliz Uçağı Batığı 20
1.8. Koyun Adaları Deniz Savaşı’ndan (11 Şubat 1695) Batık Parçaları: “Stella Maris” ve “Leon Coronato” Gemileri 22
1.9. Uzunada Amfora Batığı Parçaları 22
1.10. Kumburnu Batığı Parçaları 23
1.11. Urla İskele Batıkları: “Beyrut” ve “Kınalıada” 24
1.12. Urla Limantepe Osmanlı Gemisi Parçaları 49
1.13. Cumhuriyet Dönemi Batığı: “S.S. İnebolu” 50
1.13.1. İnebolu Batığının Tespit Edilmesini Sağlayan Bilimsel Araştırma 50
1.13.2. İnebolu Batığı Tarihsel Araştırması 51
1.13.3. İnebolu Batığı Sözlü Tarih Çalışması 58
1.13.4. “S/S İnebolu” ile Haziran 2017’de Güzelbahçe Açıklarında Bulunan “Meçhul Batık” arasındaki benzerlikler 59
1.14. Pelikan ve Yenikale Arasındaki Batıklar 60
1.14.1. Tembel, Kaynar ve Pelikan Dezmaları 60
1.14.2. Avusturya-Macaristan Yelkenli Gemisi: “SV Eclipse” 63
1.14.3. İngiliz Mayın Tarama Gemisi: “HMT Okino” 64
1.15. Karaburun’daki İngiliz Torpidobotu Leşi 67
1.16. İzmir Körfezi’nde Yer Almayan Üç Önemli Batık 69

1.16. 1. “Demirhisar Torpidobotu”na Saygı 69
1.16.2. Çeşme’de Deniz Kazasına Uğrayan İngiliz Savaş Gemisi: “HMS Phoenix” 72
1.16.3. “S.S. İnayet” 72

2.BÖLÜM – YENİKALE BATIKLARI 75
2.1. Yenikale (Sancakkale, Sanjak Kale) 76
2.2. Savaşların Arka Planında Yenikale 81
2.2.1. Türk-İtalyan Savaşı’nın (29 Eylül 1911-18 Ekim 1912) Yenikale’deki Yansımaları 81
2.2.2. Balkan Savaşları’nın Yenikale’deki Yansımaları 85
2.2.3. Birinci Dünya Savaşı’nın (Ağustos 1914- Ekim 1918) Yenikale’deki Yansımaları 88
2.3. Yenikale Geçidi ve Batıkları 91
2.3.1. Yıllar Boyunca Yenikale Geçidi 91
2.3.1.1. Yenikale’den 1820’li Yıllarda Geçmek 93
2.3.1.2. Yenikale’den 1925 Yılında Geçmek 94
2.3.1.3. 1931 Yılından Bir Belge: 80 metre açıklığı bulunan Yenikale Geçidinin Genişletilmesi Mahsurlu Görülüyor 95
2.3.1.4. Yenikale’den 1938 Yılında Geçmek 96
-Yavuz’un Yara Almasına Neden Olan “Yenikale Batığı” ve “Yavuz Şamandırası” 96
2.3.1.5. 1955 yılı Admiralty Haritasında Yenikale Geçidi 97
2.3.1.6. Günümüzde Yenikale Geçidi 99
-Akademik Çalışmalarda Yenikale Geçidi 99
2.3.2. Yenikale Batıkları 101
2.3.2.1. Birinci Dünya Savaşı’nda El Konulan İngiliz Ticaret Gemisi: “S.S. Assiout” 102
2.3.2.2. Mayına Çarpan Amerikan Bayraklı Ticaret Gemisi: “S.S. Texas” 104
2.3.2.3. Mayına Çarpan Amerikan Bayraklı Ticaret Gemisi: “S.S. Nevada” 107
2.3.2.4. Birinci Dünya Savaşı’nda El Konulup Blok Gemisi Olarak Batırılan İngiliz Ticaret Gemisi: “S.S City of Khios” 110
2.3.2.5. Birinci Dünya Savaşı’nda El Konulup Blok Gemisi Olarak Batırılan İngiliz Ticaret Gemisi: “S.S. Billiter” 110
2.3.2.6. Türk- İtalyan Savaşı’nda Blok Gemisi Olarak Batırılan Osmanlı Ticaret Gemisi: “S.S. Adana” 111
2.3.2.7. Türk- İtalyan Savaşı’nda Blok Gemisi Olarak Batırılan Osmanlı Ticaret Gemisi: “S.S. Saadet” 111
2.3.2.8. Türk- İtalyan Savaşı’nda Blok Gemisi Olarak Batırılan Osmanlı Saltanat Yatı: “Sultaniye” 112

2.3.2.9. Geçidi Tıkayacak Taş Yüklü Mavna, Şat, Şalopa vb. Deniz Araçları 113
2.4. Yenikale’de Batmadığı Tespit Edilen Gemiler 114
2.4.1. Yenikale’de Amerikan Bayraklı Bir Gemiyle Çatışan, Batan ve Sonra Yüzdürülen Türk Bayraklı Gemi: “İzmir” (1955 yapımı) 114
2.4.2. Yenikale’de Nisan 1912’de Blok Gemisi Olarak Batırılan ve Daha Sonra Hurdacılara Satılan Osmanlı Gemisi: “İzmir” (1874 yapımı) 118
2.4.3. Çanakkale Saldırısı İçin Ege’de Bulunan İngiliz Torpidobotu: “TB 064” 119
2.4.4. Levanten Hemşire Grace Williamson’u İzmir’e Getiren ve Körfezin Mayınlarla Kapatılmasına Tanıklık Etmiş Ticaret Gemisi: “S.S. Saidieh” 120
2.4.5. Merminci Burnu’nda Karaya Oturan Amerikan Bayraklı Ticaret Gemisi: “S.S. Oregon” 122
2.4.6. Yenikale’de Mayına Çarpan Fransız Bayraklı Ticaret Gemisi: “S.S. Senegal” 122
2.5. Yenikale’de Battığına Emin Olunamayan Gemiler 124
2.5.1. Jöteberi Amsterdam ve Diğer Hollanda Gemisi 124
-Yenikale’de Batırıldığı İddia Edilen Gizemli İki Gemi 125
2.5.2. Meçhul Alman Denizaltısı UB-3’mü? 127

  1. BÖLÜM – YENİKALE BATIKLARININ ÇIKARILMASI 133
    3.1. 1900’lü Yıllar Öncesindeki Batık Çıkarma Çalışmaları 134
    -30 Ekim 1918 ile Mayıs 1919 Arasında Yenikale’de bir batık çıkarma çalışması oldu mu? 136
    3.2. Cumhuriyet Dönemi Batık Çıkarma Çalışmaları 137
    3.2.1. 1967-1971 Yılları Arasındaki Batık Çıkarma Çalışmaları 138
    3.2.2. 1972-1974 Yılları Arasındaki Batık Çıkarma Çalışmaları 149
    3.3. Yenikale Açığındaki Meçhul İki Batığa Ait Bilimsel Çalışmalar 165
    3.3.1. Araş. Gör. Dr. Tarık İlhan, Dr. Öğr. Üyesi A. Hüsnü Eronat, Prof. Dr. Muhammet Duman’ın Çalışması 165
    3.3.2. Süleyman Coşkun’un Çalışması 165
    3.3.3. Eldeki Bilimsel ve Tarihi Veriler Işığında Meçhul İki Batığın Tespiti 166

4.BÖLÜM – İÇ KÖRFEZDE YAŞANAN KAZALAR VE BATIKLAR 167
4.1. Kazalar 168
4.2. Batık Gemi 170
İNGİLİZ SAVAŞ GEMİSİ: HMS Stonehenge 170

-SONUÇ VE ÖNERİLER 171

-KAYNAKLAR 208

Bağlantı:

http://www.tinaturk.org/yayinlar/izmi-korfezi-batiklari.pdf

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s