Akdeniz’de Ay Yıldızlı Gemiler

Yazar: Ali Bozoğlu

İMEAK Deniz Ticaret Odası İzmir Şubesi

325 Sayfa

ISBN: 978-605-137-674-5

Karton Kapak

2018

(görsel: denizticaretgazetesi.com, bilgi: .nadirkitap.com, docplayer.biz.tr)

Açıklama:

Çocukluğum Beyoğlu’nda Aynalıçeşme’de geçti. (Aynalıçeşme Beyoğlu’nda bulunan İngiltere Başkonsolosluğu’nun tam arkasıdır.) Aynalıçeşme’den Haliç’e bakarken Haliç Tersanesi’nde bulunan gemiler belki de gördüğüm ilk gemilerdir. Gemiler hep dikkatimi çekmiştir. O koca kütle denizin ortasında nasıl duruyor, nasıl gidiyor diye. İlk gemiye ne zaman bindim, hatırlamıyorum. Akrabalarımızı ziyaret için Kadıköy’e giderken bindiğimiz her gemi beni çok heyecanlandırmıştır. Gemiye binerken yanmış yağ ile karışan buhar kokusu içime öyle sinmiştir ki hâlâ üzerimde durur.
Kasımpaşa Sururi İlkokulu, Kasımpaşa Piri Reis Orta Okulu ve Kasımpaşa Lisesi’nde okurken sınıf arkadaşlarımın büyük çoğunluğunun babaları Haliç, Camialtı ve Taşkızak Tersaneleri’nde çalışırlardı. Onların babalarından duyduğu olaylar hep dikkatimi çekmiştir. Zamanla gemileri tanımaya, onların tarihlerini okumaya başladım. Hele o gemilerin baca forsları en üstte ince bir siyah kuşak altında yine ince bir sarı kuşak, geniş beyaz kuşağın ortasında bulunan çift çıpa, alta üstekilerden biraz daha kalın sarı kuşak… Anlatamam bir gemi bacası bu kadar mı güzel olur? Onları seyretmek bile bir ömre değerdi.
Bir arkadaşım bana Denizcilik Bankası’nın hazırladığı baca forsundan oluşan bir anahtarlık hediye etmişti. Onunla yatar, onunla kalkardım. Uzun yıllar sonra bir arkadaşım rızam olmamasına rağmen o anahtarlığı benden aldığında yakınını kaybetmiş bir insanın duyduğu acıyı ve üzüntüyü hissettim. O acı ve üzüntü 26 Haziran 1980 tarihine kadar sürmüştü. Çünkü ben o tarihte artık Denizcilik Bankası T.A.O.’nın bir mensubu idim. Gemilere biniyor, kaptan köşküne çıkıyor, makine dairesini geziyordum. Mutluluktan adeta uçuyordum. Aradan yıllar geçti. Denizcilik Bankası T.A.O. önce Türkiye Denizcilik Kurumu, sonra Türkiye Denizcilik İşletmeleri adını almıştı. 2002 yılında Tarih ve Sanat
Merkezi Müdür Yardımcılığı’na atandım. Genel Müdürlük binamızın altında bulunan Müze ile 1843 yılından bu yana çalışan insanların sicil dosyalarının da bulunduğu (sayısı 107 bin) genel arşiv bu müdürlüğe bağlı idi. Müdürüm Şükrü Yaman’ın emekliye ayrılması sonunda tek yetkili kalmıştım. Bir gün bir beyefendi geldi. Bir gemi hakkında bilgi, konu ile ilgili belgenin olup olmadığını sordu. Geminin resmi ile o gemi ile ilgili elimde ne belge varsa o beyefendi ile paylaştım. Beyefendi bundan oldukça memnun kalmıştı. Bana
kartvizitini verdi. Kartvizitte Eser Tutel yazıyordu. Şirket-i Hayriye, Gemiler, Süvariler İskeleler ve Seyr-i Sefain Öncesi ve Sonrası kitaplarının yazarıydı. Bu kitapları adeta ezberlemiştim. Bu kitaplar sivil Türk Denizciliğini anlatan nadir kitaplardı. Eser Bey ile dost olduk. Bir ağabey kardeş gibi artık sık sık görüşüyorduk. Eser Bey ile denizciliğin haricinde ortak bir noktamız daha çıkmıştı. Onun da çocukluğu ve gençliği Beyoğlu’nda Balıkpazarı’nda (Balıkpazarı, Beyoğlu’ndaki İngiltere Başkonsolosluğu’nun yan tarafı) geçmişti.
Görüşmelerimiz aile düzeyine gelmiş, sık sık ailece ziyaretlerde bulunmuştuk. Denizcilikle ilgili olarak daha fazla bilgi toplamak istiyorduk. Kadıköy’de bulunan Denizcilik Fakültesi Mezunlar Vakfı Gündüz Aybey Denizcilik Merkezi’nde her Çarşamba günü emekli Kaptan ve Başmühendislerin toplandığını öğrendik. Her Çarşamba buraya gidip emekli denizcilerle muhabbet edip yeni bir şeyler öğreniyorduk. Eser Bey bunları makale haline getirip her Perşembe günü Dünya Gazetesi’nin Perşembe Rotası ekinde Güverte Sohbetleri adlı köşesinde yayınlıyordu. Bu vakfın iki ayda bir çıkardığı “Denizcilik” adlı dergiye yazı vermemiz istenmişti. Ben bu konuda bilgilerimin olduğunu ama bunları yazı
haline getirmekte zorlandığımı, bu nedenle affımı isterken; Eser Bey “Tamam tamam Ali Bey yazar” demişti. Hiçbir anlam verememiştim. Dergi çıktı. Dergiye baktığım zaman bir yazının üstünde Ali Bozoğlu ve Eser Tutel yazıyordu. Bana “Bundan sonra yazıları sen yazacaksın” dedi. Yazılarım çıktıkça da Eser Bey çok mutlu oluyordu. Acı gerçek ortaya çıkmıştı. Eser Bey kanserdi, çok az ömrü kalmıştı. Bana “Seni bunun için yüreklendirdim. Benden sonra denizcilikle ilgili olarak Murat Koraltürk ve sen yazılara devam edeceksin” demişti. Murat Koraltürk ile beni tedavi gördüğü hastaneye çağırdı. Ziyaretine gittiğimiz zaman odada bulunan hanımına dönerek “Bak hanım, ben öldüğüm zaman senin uygun göreceğin bir zamanda çalışma odamda bulunan kitapları, belgeleri ve resimleri bu çocuklara vereceksin. Bu benim sana vasiyetimdir” demişti. 19 Mart 2008 tarihinde kaybettiğimiz bu eşsiz insanı rahmet ve minnetle anıyorum.
Denizcilik tarihi konusunda yazı yazmamda bana yardımlarını esirgemeyen, yazdığım yazıların Denizcilik Dergisi’nde yayınlanmasını temin eden Kaptan Saim Oğuzülgen’e, Genel Yayın Yönetmeni Ceylan Atatunç’a, yazılarımı Denizhaber.com internet sitesinde yayınlayan Kaptan Cahit İstikbal ve Nermin İstikbal’e, Turkey SeaNews Dergisi’nden Fulya Tekin İstikbal’e, Deniz Mecmuası’ndan Burcu Aktaş’a, bana her konuda yardımlarını esirgemeyen Kayhan Çindemir’e, Yrd.Doç. Dr. Mural Koraltürk’e ve Milliyet Gazetesi’nden Gökhan Karakaş’a çok teşekkür ederim.
İMEAK Deniz Ticaret Odası İzmir Şubesi’nin “Denizden Merhaba” dergisinde çıkan yazılarımın toplanıp bu kitabın basılmasını sağlayan İMEAK Deniz Ticaret Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Yusuf Öztürk’e, dergide yazı yazmamı talep eden ve yazılarımın toplanıp kitap haline gelmesine destek olan İMEAK DTO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi ve Denizden Merhaba Dergisi’nin Genel Yayın Yönetmeni Kenan Yalavaç’a çok teşekkür ederim. İMEAK DTO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyeleri’ne, Derginin Genel Yayın Koordinatörü Kaptan Murat Yılmazel’e ve Sinan Doğan’a, yayın kurulu üyelerine ayrı ayrı teşekkürlerimi sunarım.
İçindekiler:

-BÖLÜM 1

HİNT OKYANUSU’NDA BİR TÜRK GEMİSİ 15

AKDENİZ ORDUNUN SEVKİYAT GEMİSİ 19

HİNT OKYANUSU’NDA BİR TÜRK GEMİSİ: KARADENİZ 25

AMERİKA YA SEFER 27

-BÖLÜM 2

YÜZEN FUAR S/S KARADENİZ 41

“BEMBEYAZ” KARADENİZ 47

ORKESTRALI VAPUR 51

MUSTAFA KEMAL DE ZİYARET ETTİ 55

GARDAŞLARIMIZ GELMİŞ 57

-BÖLÜM 3

ANADOLU’YU İSTANBUL’A TAŞIYAN GEMİLER ETRÜSK, KADEŞ VE TIRHAN 59

“ECNEBİLERİN GEMİLERİNDEN ÜSTÜN GEMİLER” 65

GÜVERTE YOLCULARI İÇİN RANZA 69

MANEVRA KABİLİYETİ YÜKSEK 73

YILDIZLAR ALTINDA SEYAHAT 77

-BÖLÜM 4

MARMARA’NIN ÜÇ GÜLÜ TRAK, SUS VE MARAKAZ 79

İSTANBUL-BURSA 1 GÜN 85

TRAK’IN HAZİN SONU 89

“MARAKAZ HÂLÂ SEFERDE Mİ?” 95

-BÖLÜM 5

MARSHALL GEMİLERİ! 99

DENİZYOLLARINA 33.6 MİLYON DOLAR 105

ÖNCE HAİTİ SONRA ADANA 109

ADANA’NIN İKİZİ S/S İSTANBUL 111

TARSUS’LA AMERİKA’YA TURİSTİK SEFER 113

TEK KRUVAZİYER GEMİSİ 115

-BÖLÜM 6

KARADENİZ İN 3 KARDEŞ GEMİSİ 117

AMERİKA’NIN HASTANE GEMİLERİ 123

KARADENİZ SÜRAT POSTASI 125

YALNIZ SOKAKLAR ORDU VAPURU 127

DOĞUM YERİ: ORDU VAPURU! 129

“SEN ÇOK YAŞA REFİK KAPTAN” 131

-BÖLÜM 7

KRALİÇELERİN TERCİHİ TÜRK GEMİLERİ 133

İTALYA’YA GEMİ SİPARİŞİ 139

AKDENİZ’DE İTALYANLAR’LA REKABET 141

KRALLARIN TERCİHİ 145

EMİRDEN HEDİYE LÜKS CADİLLAC 149

“HAYALİ CİHAN DEĞER” 153

-BÖLÜM 8

KUZEY BUZ DENİZİ’NE ÇIKAN TÜRK GEMİSİ 155

HASTANE GEMİSİ 161

ÖNCE SİYAH SONRA BEYAZ 163

KAMARA MEMURU CAN BABA 167

AKDENİZ’İN GÜLÜ 171

-BÖLÜM 9

TARSUS’LA ÜÇ KITAYA RÜYA YOLCULUK 177

3 KITAYA SEFER 183

ATLANTİK ÖTESİNDE TÜRKİYE SERGİSİ 185

“BÜTÜN IŞIKLARINI YAKMIŞ BİR TARSUS” 189

SON RESİMLERİ MÜHENDİSİ ÇEKTİ 193

-BÖLÜM 10

İZMİR KÖRFEZİ SULARINDA İLK VAPURLAR 195

İZMİR HAMİDİYE VAPUR ŞİRKETİ 201

TÜM VAPURLARA TÜRK BAYRAĞI 203

KÖRFEZ’DE ÇALIŞAN GEMİLER 205

DENİZALTINDA YENİDEN DOĞUŞ 215

-BÖLÜM 11

AKDENİZ LİMANLARINA AÇILAN İKİZ KARDEŞLER 217

GEMİLERLE DÜNYA SEYAHATİ 223

YOLCU SAYISINDA PATLAMA 227

LÜKS GEMİLERE KADIN HOSTESLER 231

NORVEÇ FİYORTLARINA SEFER 235

KAPTANIN ÖFKESİ 239

-BÖLÜM 12

KRUVAZİYER HAYALİNİ SÖNDÜREN YANGIN! 243

EN ÇOK SEVİLEN İZMİR 249

KÖRFEZDE KORKUNÇ KAZA 251

“İZMİR VAPURU’NDA TELEVİZYON VAR” 253

KRUVAZİYER TURİZMİ DOĞUYOR 255

KRUVAZİYERİ BAŞLAMADAN BİTİREN YANGIN! 257

-BÖLÜM 13

GURBETÇİLERİN FERİBOTU 259

TRUVA SEVİNCİ 265

VENEDİK FERİBOT SEFERLERİ 267

KIBRIS HAREKÂTINA DESTEK 269

YENİ FERİBOT GELİYOR 271

M/F İSTANBUL’UN HAZİN SONU 273

-BÖLÜM 14

GEMİLERİMİZ İZMİR ENTERNASYONAL FUARI SEFERLERİNE HAZIR! 275

DOSTLUK GEMİSİ KURTULUŞ 281

NAPOLİ’DE İNŞA EDİLDİLER 285

ÖMÜRLERİ KISA OLDU 287

İZMİR FUARI İÇİN KALKAN GEMİLER! 289

-BÖLÜM 15

DENİZYOLLARINDA FERİBOT DEVRİ 291

FERİBOT DEVRİMİ 297

GÖKÇEADA’DAN MARMARA’YA 301

KIBRIS-TÜRKİYE ARASI ÇALIŞTI 305

UNVANI TAKUNYA 307

BÖLÜM 16 GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER 309

İSTANBUL İŞGAL ALTINDA 315

MİLLETİN KADERİNİ DEĞİŞTİREN SÖZ 317

MAVİ SULARA VEDA 321

KARTAL’I KURTARMA PLATFORMU 323

 

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s